Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki.
W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!
  • Żołnierze 2 Korpusu Polskiego na patrolu bojowym we Włoszech (1944)/ foto: FN

    Żołnierze 2 Korpusu Polskiego na patrolu bojowym we Włoszech (1944)/ foto: FN

  • Piechota 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino / foto: NAC

    Piechota 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino / foto: NAC

  • Gen. Władysław Sikorski i brytyjska para królewska odbierają defiladę 1 Korpusu Polskiego (1941) / foto: NAC

    Gen. Władysław Sikorski i brytyjska para królewska odbierają defiladę 1 Korpusu Polskiego (1941) / foto: NAC

  • 1 Dywizja Pancerna podczas bitwy pod Falaise  (Normandia, 1944)/ foto: NAC

    1 Dywizja Pancerna podczas bitwy pod Falaise  (Normandia, 1944)/ foto: NAC

  • 1 Dywizja Pancerna - piechota / foto: NAC

    1 Dywizja Pancerna - piechota / foto: NAC

  • Niszczyciel ORP

    Niszczyciel ORP "Piorun", wsławiony udziałem w zatopieniu pancernika "Bismarck" (1941) / foto: NAC

  • 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa / foto: NAC

    1 Samodzielna Brygada Spadochronowa / foto: NAC

  • Samoloty Spitfire polskiego 303 Dywizjonu Myśliwskiego podczas lotu/ foto: NAC

    Samoloty Spitfire polskiego 303 Dywizjonu Myśliwskiego podczas lotu/ foto: NAC

Aktulaności

Relacja z Wołynia (rejon Szacki – KOP)

Jak zachować pamięć o II RP i jej bohaterach, jak przekazać ją kolejnym pokoleniom, zwłaszcza młodzieży, aby miała na czym budować swoje poczucie dumy narodowej i patriotyzm?  Odnalezienie i upamiętnienie z należną czcią oraz szacunkiem najczęściej bezimiennych grobów naszych rodaków – żołnierzy i funkcjonariuszy państwowych na Wschodzie z okresu Września 1939 r. – to jeden ze sposobów.

            Pod koniec maja br. rozpoczęła się kolejna międzynarodowa ekspedycja archeologiczna na Wołyniu. Z inicjatywy Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej, dzięki osobistemu zaangażowaniu jego komendanta gen. J. Frączyka, pod auspicjami ROPWiM i przy wsparciu Fundacji Niepodległości, a także Światowego Związku Żołnierzy AK, udaliśmy się po raz kolejny na Ukrainę. Dzięki stałej współpracy z ukraińskimi archeologami z „Wołyńskich Starożytności” A. Złatogorskiego, a pod kierownictwem toruńskiej ekipy archeologów związanych z Fundacją Gen. E. Zawackiej, poszukiwaliśmy i ekshumowaliśmy żołnierzy KOP i WP z Września 1939, którzy zginęli m.in. w bitwie pod Szackiem (stoczonej 28-30 IX 39 r.).

            W pierwszym (minionym miesiącu) prace poszukiwawcze i eksploracje odbyły się w: Piszczy (droga na Małorytę – obecnie na Białorusi), Położewie, Melnikach, Szacku, Grabowie, Zaglinkach.                                   

            Gros grup stanowiły cotygodniowe zmiany żołnierzy SG z kilku oddziałów – przede wszystkim Nadbużańskiego – którzy pracowali jako wolontariusze.

            Do tej pory udało się odnaleźć i dokonać ekshumacji 8 osób – 7 żołnierzy i jednego policjanta. Odbyło się to w 5 lokalizacjach:

1.      Położewo (w lesie przy drodze Szack – Luboml) − por. rezerwy Tomaszewski.

2.      Położewo  (w obejściu – ogródku – pomiędzy 2 wiejskimi chatami) − 2 polskich żołnierzy, którzy zginęli najprawdopodobniej podczas niemieckiego nalotu 15 IX 1939 r.

3.      Melniki (las) − 3 polskich żołnierzy, którzy zginęli z rąk miejscowego Poleszuka. Błądząc po lasach i bagnach (po bitwie pod Szackiem  IX/X 1939 r.)  poprosili miejscowego na przewodnika. Ten w pewnym momencie puścił ich przodem i zaatakował z tyłu siekierą. Jednego uśmiercił uderzeniem w głowę ostrzem, drugiego obuchem, trzeci zdążył się odwrócić  więc odrąbał mu rękę, którą się odruchowo zasłaniał.

4.      Glinne (przedwojenne Zaglinne, w lesie – zlokalizowane dzięki ks. Janowi Burasowi) −  żołnierz, raczej rezerwy (w hełmie „Adriana”).

5.      Melniki (w ogrodzie – miejsce wskazała miejscowa Polka) − policjant zamordowany przez sowietów.

            W różnych ilościach, ale praktycznie przy każdych szczątkach, odnaleziono elementy oporządzenia i wyposażenia wojskowego, a także przedmioty osobiste.

            Z każdego ww. grobu pobrano kości żołnierzy KOP i WP oraz funkcjonariusza Polskiej Policji Państwowej, które, dzięki Fundacji Niepodległości, zostały dostarczone – bodajże pierwszy raz w historii – z Ukrainy do Polski. Pobraniem i określeniem profili genetycznych z kodu DNA zajmie się Katedra Medycyny Sądowej UMK w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy. Sprawę pilotuje antropolog ekspedycji Jarosław Bednarek. Mamy nadzieję, że dalsze prace archiwalne i, co za tym idzie ewentualne pobranie DNA − materiału porównawczego − od spokrewnionych, przyczyni się do określenia tożsamości naszych rodaków, żołnierzy, którzy zginęli wówczas w obronie Ojczyzny.

            Niestety nadal nie odnaleźliśmy największej grupy bestialsko pomordowanych jeńców wojennych − oficerów WP zabitych przez RChACz (prawdopodobnie NKWD) w okolicy Piszczy. Dzieje się tak pomimo ogromu wykonanych prac – ponad 2, 5 tys. odwiertów oraz 7 wykopów sondażowych. Niestety pamięć ludzka jest zawodna, a świadectwa najstarszych mieszkańców wsi nieprecyzyjne, czasami wręcz sprzeczne. Dotychczasowe – miejmy nadzieję – niepowodzenie wynika zapewne w pewnej mierze z braku badań georadarem – chociaż strona ukraińska wcześniej dokonała wszelkich niezbędnych uzgodnień i uzyskała stosowne pozwolenia (praca odbywa się w strefie przygranicznej).

            Prowadzenie dalszych prac w ww. miejscach zaplanowano na lipiec i sierpień, zaś we wrześniu również w umocnionych rejonach na ówczesnej wschodniej granicy II RP − w Tynnem i okolicach Sarn. Jak co roku, tym razem w połowie lipca, ekipa wolontariuszy Fundacji Niepodległości pod kierownictwem dr. Leona Popka uda się do Ostrówek w celu dalszych poszukiwań pomordowanych tam Polaków.

            Należy podkreślić, że miejsca prac wybrano na podstawie materiałów zgromadzonych przez niestety już śp.  Anatola Sulika ratującego od zapomnienia m.in. polskie mogiły i cmentarze na Wołyniu.

            Wszyscy, którzy do tej pory z dużym oddaniem pracowali przy tym dziele, poczytują to sobie za wyróżnienie i zaszczyt.

Jan Fedirko

Fundacja Niepodległości

(korzystałem z materiałów ekspedycji oraz Straży Granicznej)

 

relacja na ten temat z ukraińskiego portalu:

 http://volynski-starozitnosti.net/news/doslidzhennja_u_shackomu_poozer_ji/2014-07-03-352

prasa ukraińska o wsparciu przez Fundację Niepodległości badań DNA związanych z ekshumacjami zołnierzy na Wołyniu:

http://www.day.kiev.ua/uk/news/030714-upershe-v-ukrayini-vidibrano-zrazki-dnk-zagiblih-u-1939-roci-polskih-prikordonnikiv