Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki.
W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!
  • Żołnierze 2 Korpusu Polskiego na patrolu bojowym we Włoszech (1944)/ foto: FN

    Żołnierze 2 Korpusu Polskiego na patrolu bojowym we Włoszech (1944)/ foto: FN

  • Piechota 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino / foto: NAC

    Piechota 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino / foto: NAC

  • Gen. Władysław Sikorski i brytyjska para królewska odbierają defiladę 1 Korpusu Polskiego (1941) / foto: NAC

    Gen. Władysław Sikorski i brytyjska para królewska odbierają defiladę 1 Korpusu Polskiego (1941) / foto: NAC

  • 1 Dywizja Pancerna podczas bitwy pod Falaise  (Normandia, 1944)/ foto: NAC

    1 Dywizja Pancerna podczas bitwy pod Falaise  (Normandia, 1944)/ foto: NAC

  • 1 Dywizja Pancerna - piechota / foto: NAC

    1 Dywizja Pancerna - piechota / foto: NAC

  • Niszczyciel ORP

    Niszczyciel ORP "Piorun", wsławiony udziałem w zatopieniu pancernika "Bismarck" (1941) / foto: NAC

  • 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa / foto: NAC

    1 Samodzielna Brygada Spadochronowa / foto: NAC

  • Samoloty Spitfire polskiego 303 Dywizjonu Myśliwskiego podczas lotu/ foto: NAC

    Samoloty Spitfire polskiego 303 Dywizjonu Myśliwskiego podczas lotu/ foto: NAC

download redWszystkie osoby i instytucje, które chcą włączyć się w promocję Żołnierzy Tułaczy mogą pobrać nieodpłatnie ich biogramy z serwera ftp

ftp: ftp.okcjo.com.pl
login: wrzutnia2.okcjo.com.pl
hasło: eSoEkH4G

Gen. Stefan Klemens Jerzy Bałuk „Starba”

10 BALUK Stefan Klemens wywiadowca     pdf-64

Urodził się 15 stycznia 1914 r. w Warszawie. W 1933 r. ukończył trzymiesięczny kurs w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Podczas Kampanii Wrześniowej jako ochotnik wstąpił do 9 Batalionu Pancernego. Wykonał wówczas we Lwowie swoje pierwsze wojenne zdjęcia przedstawiające budynki zbombardowane przez Luftwaffe.

Jesienią 1939 roku opuścił okupowany kraj. Przez Węgry i Rumunię przedostał się do Francji. Tam został żołnierzem 10 Pułku Strzelców Konnych odtwarzającego się Wojska Polskiego.

Po klęsce Francji ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Nadal służył w 10 PSK, który stał się pułkiem pancernym 10 Brygady Kawalerii Pancernej 1 Dywizji Pancernej. Był, jak sam siebie określił, „fotokronikarzem” swojej jednostki. W 1942 roku ukończył Oficerski Kurs Doskonalący Administracji Wojskowej (pod nazwą tą funkcjonowała Szkoła Wywiadu). Przeszedł również szkolenie wywiadowczo-dywersyjne cichociemnych w Szkole Wywiadu w Glasgow i w 1943 r. otrzymał stopień podporucznika. Złożył przysięgę jako żołnierz Armii Krajowej.

Był jednym z 316 cichociemnych. Używał pseudonimu „Starba”. W nocy z 9 na 10 kwietnia 1944 roku został zrzucony na spadochronie na teren okupowanej Polski. W stolicy działał w konspiracji w Wydziale LegalizacjiKomendy Głównej Armii Krajowej. Zajmował się tam m.in. fałszowaniem dokumentów i wywiadem. Tuż przed wybuchem Powstania Warszawskiego sfotografował umocnienia niemieckie w mieście.

W czasie Powstania Warszawskiego walczył w plutonie „Agaton” batalionu „Pięść”, a później w oddziale osłonowym Komendy Głównej AK. Dzięki jego służbie udało się nawiązać łączność między odciętymi od siebie rejonami walk. Brał udział w akcji na Dworcu Gdańskim w nocy z 21 na 22 sierpnia. By przekazać meldunki dowódcy Grupy Północ, płk. Karola Ziemskiego (ps. „Wachnowski”), 27 sierpnia dotarł kanałami ze Starego Miasta do Śródmieścia, do generała Tadeusza Komorowskiego „Bora”, za co został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy.

Po upadku Powstania był internowany w oflagu Gross-Born. Uciekł stamtąd w styczniu 1945 roku i wrócił do Warszawy. Działał w antykomunistycznym ruchu oporu. Został aresztowany przez siły bezpieczeństwa i za służbę w AK skazany na dwa lata więzienia. W 1947 roku, po ogłoszeniu amnestii, opuścił areszt.

Przez kilka lat pracował jako taksówkarz, a później zawodowo zajął się fotografią. Od 1952 roku pracował dla Centralnej Agencji Fotograficznej. Gen. Bałuk ma na swoim koncie wiele wystaw zdjęciowych, jest też autorem albumów historycznych i krajoznawczych oraz książek, m.in.: Wspomnienia Spadochroniarza, Byłem cichociemnym. Uważa się, że był jednym z najlepszych powstańczych fotoreporterów. Na zdjęciach dokumentował m. in. mieszkańców walczącej stolicy. Był członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików.

W 1999 roku został awansowany do stopnia podpułkownika rezerwy, a siedem lat później do stopnia generała brygady w stanie spoczynku. Jest honorowym obywatelem Warszawy i Tuszowa Narodowego. Od 2010 roku pełnił obowiązki Kanclerza Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari. W ubiegłym roku, między innymi z jego inicjatywy, w Warszawie stanął pomnik cichociemnych. Zmarł 30 stycznia 2014 r.

Oprac. Dominika Słomka, FN Lublin

Źródła:

1. M. Kowalska-Sendek, Gen. Stefan Bałuk – stuletni cichociemny, [dostęp on-line: 15.02.2014] http://www.polska-zbrojna.pl/home/articleshow/11112?t=Gen-Stefan-Baluk-stuletni-cichociemny

2. K. A. Tochman, Słownik biograficzny cichociemnych, t. 2, Zwierzyniec-Rzeszów 2007.