Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki.
W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!
  • Żołnierze 2 Korpusu Polskiego na patrolu bojowym we Włoszech (1944)/ foto: FN

    Żołnierze 2 Korpusu Polskiego na patrolu bojowym we Włoszech (1944)/ foto: FN

  • Piechota 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino / foto: NAC

    Piechota 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino / foto: NAC

  • Gen. Władysław Sikorski i brytyjska para królewska odbierają defiladę 1 Korpusu Polskiego (1941) / foto: NAC

    Gen. Władysław Sikorski i brytyjska para królewska odbierają defiladę 1 Korpusu Polskiego (1941) / foto: NAC

  • 1 Dywizja Pancerna podczas bitwy pod Falaise  (Normandia, 1944)/ foto: NAC

    1 Dywizja Pancerna podczas bitwy pod Falaise  (Normandia, 1944)/ foto: NAC

  • 1 Dywizja Pancerna - piechota / foto: NAC

    1 Dywizja Pancerna - piechota / foto: NAC

  • Niszczyciel ORP

    Niszczyciel ORP "Piorun", wsławiony udziałem w zatopieniu pancernika "Bismarck" (1941) / foto: NAC

  • 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa / foto: NAC

    1 Samodzielna Brygada Spadochronowa / foto: NAC

  • Samoloty Spitfire polskiego 303 Dywizjonu Myśliwskiego podczas lotu/ foto: NAC

    Samoloty Spitfire polskiego 303 Dywizjonu Myśliwskiego podczas lotu/ foto: NAC

download redWszystkie osoby i instytucje, które chcą włączyć się w promocję Żołnierzy Tułaczy mogą pobrać nieodpłatnie ich biogramy z serwera ftp

ftp: ftp.okcjo.com.pl
login: wrzutnia2.okcjo.com.pl
hasło: eSoEkH4G

Kmdr. ppor. Jan Grudziński (1907 – 1940)

22 Jan Grudzinski     pdf-64

Urodził się 3.12.1907 r. w Kijowie, jako syn Stanisława i Reginy. W roku 1918 wraz z rodzicami przeprowadził się do Lwowa. W 1921 wstąpił do Korpusu Kadetów i uzyskał świadectwo dojrzałości. W 1928 r. ukończył z 16. lokatą toruńską Szkołę Oficerską Marynarki Wojennej. 15.08.1928 r. otrzymał promocję oficerską. Później, jako oficer służby stałej korpusu morskiego, doskonalił swoje kwalifikacje. Był absolwentem I Kursu Oficerów Broni Podwodnej (1.12.1933 – 31.08.1934). W roku 1936 odbył miesięczny staż na transatlantyku MS Piłsudski, a w roku 1937 (od 1 lutego do 30 czerwca) II Kurs Oficerów Podwodnego Pływania.
Początkowo, jako dowódca plutonu służył w Kadrze Marynarki Wojennej. W 1929 r. na krótko przeniesiony do Flotylli Pińskiej, po czym został dowódcą kompanii artylerii nadbrzeżnej na Helu. Od 1932 r. służył we Flocie w Gdyni, jako zastępca dowódcy ORP „Podhalanin”. W 1934 r. został dowódcą grupy mianowanej na ORP „Smok”. W 1936 r. awansował na stopień kapitana marynarki. W 1938 r. brał udział w budowie okrętu podwodnego ORP „Sęp” i dowodził torpedowcem ORP „Kujawiak”. Następnie rozpoczął służbę na okrętach podwodnych. Pod koniec 1938 r. wyznaczony został zastępcą dowódcy ORP „Sęp”, a na krótko przed rozpoczęciem II Wojny Światowej przeniesiono go na ORP „Orzeł”.
Podczas Kampanii Wrześniowej, gdy „Orzeł” przebywał na morzu, w związku ze skomplikowaniem się sytuacji objął dowodzenie okrętem po komandorze podporuczniku Henryku Kłoczkowskim, który zmuszony był przenieść się na ląd. W tym celu Grudziński wszedł 14 września „Orłem” do estońskiego Tallina, gdzie następnego dnia okręt został bezprawnie internowany. Był jednym z inicjatorów próby ucieczki z 17 września, która powiodła się i „Orzeł” wyszedł na pełne morze. Wtedy kpt. mar. Jan Grudziński podjął decyzję o kontynuowaniu walki na Bałtyku, a po wyczerpaniu możliwości działań postanowił przejść przez Cieśniny Duńskie do Wielkiej Brytanii. 7 października ORP „Orzeł”, bez map i innych pomocy nawigacyjnych, rozpoczął rejs do Anglii, gdzie dotarł – po pokonaniu Cieśnin Duńskich – 14 października. W Wielkiej Brytanii kapitan Grudziński, rozporządzeniem Kierownictwa Marynarki Wojennej nr 2 z dnia 21.10.1939 r., został wyznaczony na dowódcę ORP „Orzeł”, którym, po wykonaniu niezbędnych napraw pod koniec 1939 r., regularnie wypływał na patrole bojowe na Morze Północne. Podczas tych rejsów w 1940 r. zatopił duży transportowiec „Rio de Janeiro” i prawdopodobnie jeden mniejszy patrolowiec. 23.05.1940 r. ORP „Orzeł” wyszedł w swój, jak się potem okazało, ostatni rejs, podczas którego miał patrolować rejon cieśniny Skagerrak. Od tego czasu stracono jakikolwiek kontakt z okrętem, który zatonął na Morzu Północnym w nieznanym terminie i nieustalonych okolicznościach. Prawdopodobną przyczyną zatonięcia okrętu było wejście na minę na nieoznakowanym na mapie brytyjskim polu minowym. 11 czerwca okręt uznano za stracony po tym, jak w wyznaczonym dniu powrotu – 8 czerwca – nie pojawił się w porcie Rosyth.
Kapitan Grudziński zginął wraz z całą swoją załogą. Wraku okrętu dotąd nie odnaleziono. Za bohaterstwo wykazane podczas dowodzenia ORP „Orzeł” kapitan marynarki Jan Grudziński został pośmiertnie awansowany do stopnia komandora podporucznika i odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari (IV kl.). Wcześniej nadano mu także Srebrny Krzyż tego orderu (V kl.) oraz Krzyż Walecznych, Medal Morski i brytyjski Distinguished Service Order. Był jedynym w historii oficerem Marynarki Wojennej, któremu Order Wojenny Virtuti Militari nadano dwukrotnie.

Oprac. Piotr Chęć, FN Lublin